در دنیای امروز که تهدیدات سایبری با سرعتی بیسابقه در حال رشد هستند، داشتن یک معماری امنیتی قدرتمند دیگر یک انتخاب لوکس نیست، بلکه یک ضرورت حیاتی برای بقای هر سازمان محسوب میشود. معماری امنیت، چارچوبی سازمانیافته برای حفاظت از اطلاعات، سیستمها و زیرساختها در برابر حملات، نفوذهای غیرمجاز و سناریوهای از کار افتادن سرویسها است.
این معماری ترکیبی از فناوری، سیاستها، فرآیندها و آموزش است که با هم کار میکنند تا سه اصل Confidentiality (محرمانگی)، Integrity (یکپارچگی) و Availability (دسترسپذیری)، یا همان CIA Triad، تضمین شود.
با یک معماری امنیتی جامع، سازمان ها میتوانند سطح حمله (Attack Surface) را کاهش داده، خطرات را مدیریت کرده و کسبوکارهای خود را پایدار نگه دارند.
بدون داشتن ساختار و معماری امنیت درست خطراتی که سازمان شما را تهدید میکنند شامل :
دفاع در عمق یک رویکرد امنیتی چندلایه است که در آن مجموعه ای هماهنگ از کنترل ها ، فناوری ها و سیاست ها درسطوح مختلف زیر ساخت استفاده میشود تا اگر یک لایه امنیتی شکست خورد ، لایه های دیگر همچنان بتوانند از دارایی ها محافظت کنند.
این مفهموم بر پایه ایده “Layered Security” ساخته شده و به معنای ترکیب اقدامات پیشگیرانه ، تشخیص و واکشی در طول زنجیره دفاعی سازمان است.
اهداف اصلی این ایده عبارتند :
اصل حداقل دسترسی یعنی هر کاربر، سرویس یا فرآیند در سیستم فقط به میزان دقیق و ضروری برای انجام وظایفش دسترسی داشته باشد و نه بیشتر. با این امر در صورت بروز خطای انسانی و یا نفوذ ، دامنه آسیب محدود میشود.
هدف این اصل :
یکی از رویکرد های مهم در حوزه معماری امنیت سایبری zero trust میباشد که بر اصل «Never Trust, Always Verify» استوار میباشد. در این مدل، هیچ کاربر، دستگاه یا سرویس حتی در داخل شبکه سازمان، به طور پیشفرض قابل اعتماد نیست. هر درخواست دسترسی، بدون توجه به موقعیت یا مبدأ، باید بهطور کامل احراز هویت شده و صلاحیت آن مورد بررسی قرار گیرد. سطح دسترسی اعطاشده صرفاً به میزان ضروری و غالباً برای بازه زمانی محدود تنظیم میشود.
احراز هویت مداوم کاربران و دستگاهها در هر مرحله از تعامل با منابع سازمان، همراه با الزام استفاده از احراز هویت چندعاملی (MFA).
اعطای دسترسی تنها در حد نیاز عملیاتی، با بازبینی و اصلاح دورهای سطح مجوزها.
تقسیم شبکه به بخشهای کوچک و امن برای کاهش دامنه حرکت مهاجم در صورت نفوذ.
طراحی سامانهها با این فرض که مهاجم ممکن است در هر زمان در شبکه حضور داشته باشد.
پایش مستمر رویدادها و رفتارهای غیرعادی با استفاده از سیستمهای SIEM و تحلیل رفتار کاربران (UEBA).
پس از فراهم کردن موارد مورد نیاز در مر حله پیاده سازی ، پیاده سازی Zero Trust در چندین فاز پیاده سازی میگردد:
Segmentation به معنای تقسیم یک شبکه بزرگ به چند بخش کوچکتر (Segment یا Zone) است که هر بخش قوانین دسترسی، کنترل ترافیک و سیاستهای امنیتی اختصاصی خود را دارد. هدف اصلی این کار کاهش دامنه نفوذ مهاجم و بهینهسازی مدیریت و پایش ترافیک است. در صورت وقوع حمله، مهاجم فقط به همان بخش محدود میشود و به سایر قسمتهای شبکه دسترسی ندارد.
ابزار های مورد استفاده در این فناوری عبارتند از :
استاندارد ISO/IEC 27001 یکی از معروفترین و معتبرترین استانداردهای بینالمللی در حوزه امنیت اطلاعات است که چارچوبی منظم برای طراحی، پیادهسازی، نگهداری و بهبود مستمر سیستم مدیریت امنیت اطلاعات (Information Security Management System – ISMS) ارائه میدهد.
ISO/IEC 27001 توسط سازمان بینالمللی استانداردسازی (ISO) و کمیسیون بینالمللی الکتروتکنیک (IEC) تدوین شده است.هدف آن ایجاد سازوکاری برای سازمانهاست تا بتوانند اطلاعات محرمانه، کامل و در دسترس خود را در برابر تهدیدات داخلی و خارجی محافظت کنند.
استاندارد ISO/IEC 27005 یکی از اجزای کلیدی خانواده استانداردهای امنیت اطلاعات ISO/IEC 27000 است و بهطور خاص بر مدیریت ریسک امنیت اطلاعات تمرکز دارد. این استاندارد مکمل ISO/IEC 27001 محسوب میشود و چارچوبی دقیق برای شناسایی، تحلیل، ارزیابی و مقابله با ریسکهای امنیتی ارائه میدهد.
ISO/IEC 27005 به سازمانها کمک میکند تا ریسکهای مربوط به داراییهای اطلاعاتی خود را به شکلی نظاممند شناسایی و مدیریت کنند. این استاندارد خود یک روش خاص را الزام نمیکند، بلکه مجموعهای از اصول و مراحل را معرفی میکند که میتوان با هر روش مدیریت ریسک (مانند OCTAVE, CRAMM, یا EBIOS) انطباق داد.
هدف اصلی این استاندارد :
شامل 3 مرحله زیر است :
NIST Cybersecurity Framework (CSF) یک چارچوب راهبردی است که توسط مؤسسه ملی استاندارد و فناوری آمریکا (National Institute of Standards and Technology – NIST) ارائه شده و به سازمانها کمک میکند تا برنامههای امنیت سایبری خود را بهصورت ساختیافته و استاندارد مدیریت کنند.
مدل پنجمرحلهای : NIST CSF
اجرای اقدامات پیشگیرانه برای ایمنسازی داراییها، شامل کنترلهای دسترسی، آموزش کارکنان، رمزنگاری و نگهداری تجهیزات.
ایجاد قابلیتهای نظارت و هشدار برای تشخیص سریع فعالیتها یا رخدادهای مشکوک، مثل SIEM و UEBA.
برنامهریزی و اجرای اقدامات واکنشی برای مهار تهدید، کاهش اثرات، و اطلاعرسانی به ذینفعان.
بازگرداندن سرویسها و عملکرد سیستم به حالت عادی، و بهبود سیستمها بر اساس درسآموختهها.
SABSA مخفف Sherwood Applied Business Security Architecture است و یک چارچوب معماری امنیتی است که بر نیازهای کسبوکار به عنوان نقطه شروع طراحی امنیت تمرکز دارد. SABSA امنیت را نه صرفاً یک لایه فنی، بلکه بخشی از اهداف و الزامات کسبوکار میداند. این چارچوب از بالا به پایین طراحی میشود: ابتدا نیازها و ریسکهای کسبوکار شناسایی میشوند، سپس کنترلها و معماری امنیت بر اساس آن شکل میگیرد.
لایههای ششگانه SABSA :
مزایای استفاده از این استاندارد :
این چارچوب بیشتر در پروژههای Enterprise Security Architecture استفاده میشود و برای سازمانهایی که امنیت را به عنوان یک سرمایه و مزیت تجاری میبینند اهمیت بالایی دارد.
TOGAF Security Architecture بخشی از چارچوب مشهور TOGAF (The Open Group Architecture Framework) است که هدف آن هماهنگکردن کنترلهای امنیتی با معماری کلان سازمان میباشد. TOGAF در اصل یک چارچوب استاندارد برای طراحی و مدیریت Enterprise Architecture است. “Security Architecture” در این چارچوب به معنای افزودن لایههای امنیتی و سیاستهای حفاظت از داده، سیستمها و فرآیندها در کنار اجزای فناوری، کسبوکار، اپلیکیشن و زیرساخت سازمان است.
رویکرد TOGAF در امنیت
مؤلفهها :
مزایا استفاده از این استاندارد :
این رویکرد مخصوص سازمانهایی است که معماری کلان (Enterprise Architecture) دارند و میخواهند امنیت را در تمام سطوح – از برنامهریزی استراتژیک تا پیادهسازی فنی – بهصورت همگرا و استاندارد اجرا کنند.
PCI DSS مخفف Payment Card Industry Data Security Standard است و یک استاندارد جهانی برای حفاظت از دادههای کارتهای پرداخت (مانند کارتهای اعتباری و نقدی) است که توسط PCI Security Standards Council تدوین شده است.هدف PCI DSS ایجاد مجموعهای از الزامات امنیتی است تا سازمانهایی که پردازش، ذخیره یا انتقال دادههای کارت پرداخت انجام میدهند، بتوانند این اطلاعات را در برابر نفوذ، سوءاستفاده و نشت داده محافظت کنند.
الزامات کلیدی PCI DSS :
مزایای استفاده از این استاندارد: